Z okładki nowego albumu Johnnego Casha spogląda na nas mały, uśmiechnięty chłopiec, nie spodziewający się nawet jakie nieprawdopodobne życie go czeka. "Ain’t No Grave" ukazało się w 78. rocznicę urodzin Casha. To szósta płyta z zapoczątkowanej w 1994 roku serii wydawniczej American Recordings, nagrywanej wspólnie z Rickiem Rubinem. Jednocześnie to już druga płyta z serii wydana po śmierci Casha blisko siedem lat temu. Podobnie jak poprzednia "A Hundred Highways", utwory tu zamieszczone zostały nagrany w ostatnich miesiącach życia Casha. Słuchając ”Ain’t No Grave”, niezależnie od zawartej tu muzyki, nie da się zapomnieć, że mamy do czynienia ze schorowanym artystą w pełni świadomym jak niewiele czasu mu zostało.

Kompozycyjnie "Ain’t No Grave" to podobnie jak w wypadku wcześniejszych wydawnictw z serii mieszanka utworów innych artystów (m.in. Sheryl Crow i Kris Kristosfferson), tradycyjnych melodii i autorskich utworów Casha. Jednak tak naprawdę nie ma znaczenia kto jest autorem tych utworów. Osobowość Cash i tak dominuje na nimi wszystkimi. To właśnie przede wszystkim jego słuchamy,  same kompozycje mają drugorzędne znaczenie. Nie znaczy to, że na "Ain’t No Grave" nie ma świetnych piosenek! Największe wrażenie zdecydowanie robi utwór tytułowy, przypominający w swoim klimacie i aranżacji "God’s Gonna Cut You Down" z "A Hundred Highways", cover "Redemption Day"  (w oryginalne Sheryl Crow), paradoksalnie wesoły, jedyny autorski numer Casha "I Corinthian’s 15:55" oraz zamykający płytę, utrzymany w hawajskim klimacie "Aloha Oe".

Pierwsze dwa utwory na "Ain’t No Grave" sugerują płytę w elegijnym klimacie, będącą rozliczeniem artysty ze swoim życiem, a także formą pożegnania z fanami. Jednak począwszy od trzeciego utworu aż do samego końca mamy do czynienia z zaskakująco pozytywną i pełną nadziei muzyką. Cash brzmi jak artysta w pełni pogodzony z losem, który  pragnie po prostu jeszcze jeden raz wywołać uśmiech na twarzach słuchaczy. Oczywiście głos Casha nie brzmi tak mocno jak na klasycznych płytach w rodzaju "At San Quentin", "At Folsom Prisom" czy pierwszych albumach z serii American. Jest jednak wystarczająco silny i charakterystyczny, by skupić na sobie praktycznie całą uwagę. Aranżacje Ricka Rubina są jak zwykle stosunkowo oszczędne i wysmakowane, nie obiegają od tego do czego zdążył nas przyzwyczaić w trakcie swojej współpracy z Cashem. Pod tym względem "Ain’t No Grave" najbliżej jest chyba czwartej płycie z serii "The Man Comes Around".

 "Ain’t No Grave" to świetny album, pod wieloma względami zupełni inny niż można było się spodziewać. Nie wiem, czy Rubin planuje kolejne wydawnictwa, ale mimo wszystko mam nadzieję, że nie. Ten album stanowi idealne zakończenie serii American. Gdy wybrzmiewa "Aloha Oe" wiemy, że to już koniec. I niech tak zostanie.

Maciej Pletnia